PAYLAŞ

[su_heading size=”20″ margin=”0″]Kaza Tarihinde Henüz 5 Yaşını Doldurmamış Engelli Aracının Hasarı Ötv’li Olarak Talep Edilir mi?[/su_heading]

Bilindiği üzere, bir aracın rayiç bedeli hesaplanırken, aracın yaşı, modeli, yapmış olduğu km vb. kriterler dikkate alındığı gibi, araç için ödenen ÖTV ve KDV gibi vergiler de dikkate alınır. Yasalarımız kimi istisnai durumlarda, araçlara ödenen vergilere muafiyetler tanımıştır. Bu makalede, sigorta şirketlerinin Kasko poliçesi ile sigortalı engelli aracı olarak tescilli vasıtanın, riziko tarihindeki rayiç değerini, aracın hasarının ÖTV indirilerek mi yoksa ÖTV’li değeri üzerinden mi hesaplanması gerektiğini inceleyeceğiz.

Mevzuata göre engelli aracı olarak ÖTV’siz iktisap edilen araçların 5 yıl içinde elden çıkarılması, satılması söz konusu olduğunda ÖTV ödenmesi zorunludur. 4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 5766 sayılı Kanun ile değişik 15 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (a) bendine göre, ilk iktisabında istisna uygulanan araçların veraset yoluyla intikalleri hariç istisnadan yararlananlar dışındakilerce iktisabında, ilk iktisabındaki matrah esas alınarak adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, kayıt ve tescil tarihinde geçerli olan oran üzerinden bu tarihte ÖTV alınacağı, Kanunun 7 nci maddesinin 2 numaralı bendi çerçevesinde istisnadan yararlananlar tarafından, bu istisnadan yararlanılarak iktisap edilen kayıt ve tescile tabi araçların 5 yıldan fazla kullanılarak elden çıkarılması durumunda bu hükmün uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır. Kanunun 7 nci maddesinin 2 numaralı bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde belirtildiği üzere Yangın, sel, deprem gibi doğal afetler ve kaza sebebiyle aracın kullanılamaz hale geldiğinin tevsik edilmesi hali bu durumdan istisna edilmiştir. Buna göre araçların hurdaya çıkarılmasında, hurdaya çıkaran malûl ve engelliler tarafından yeni bir aracın ilk iktisabında bu istisnadan yararlanılması için, bu şekilde istisnadan yararlanmak isteyen malûl ve engellilerin istisnadan yararlanarak ilk iktisabını yaptığı araçla ilgili olarak bu aracın deprem, heyelan, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale geldiğini tevsik eden ekspertiz raporu ile “hurdaya çıkarılmıştır” damgası vurularak kayıt konulan tescil belgesi ile başvuru yapmasının mümkün olduğu görülmektedir.

Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 53. Maddesi C bendine göre; “Engellilik derecesi % 90’ın altında olan engelliler tarafından bizzat kullanılmak amacıyla özel tertibatlı araçların Özel Tüketim Vergisinden muaf olarak yurt içinden ilk iktisabında tescil belgelerine, “İlk iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçmedikçe Özel Tüketim Vergisi ödenmeden devri, satışı, hibesi, intifasının mülkiyeti muhafaza kaydıyla veya sair şekillerde akden devri, tasarruf hakkının vekâletname ile devredilmesi, “Özel tertibatının kaldırılması veya değiştirilmesi yasaktır.” şeklinde şerh konulur. Yine aynı kanunun E bendine göre, özel tertibatı olmayıp, engellilik derecesi % 90 ve üzeri olan engelliler tarafından Özel Tüketim Vergisinden muaf olarak yurt içinden satın alınıp ilk iktisabı yapılan araçların tescil belgelerine “İlk iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçmedikçe Özel Tüketim Vergisi 4 ödenmeden devri, satışı, hibesi, intifasının mülkiyeti muhafaza kaydıyla veya sair şekillerde akden devri, tasarruf hakkının vekâletname ile devredilmesi yasaktır.” şeklinde şerh konulur. Görüldüğü gibi, sigortalıya tanınan ÖTV avantajı 5 yılda bir yenilenebilen, 5 yıldan önce de aracın kaza ve diğer sayılan sebeplerle hurdaya çıkması halinde kullanılabilen bir hak ve ayrıcalıktır.

Yukarıda saydığımız gerekçeler nedeniyle, engelli aracı olarak ÖTV’siz iktisap edilen araçların 5 yıl içinde elden çıkarılması, satılması söz konusu olduğundan, ve kaza olmamış olsa idi, riziko tarihi itibariyle ÖTV ödenmeksizin el değiştirmesi mümkün değildir. Diğer yandan aracın kullanılamaz hale gelmesi sebebiyle davacının aracın hurdaya çıktığına ilişkin belgeyi ibraz etmesi halinde kendisine yeni aracını yine ÖTV ödemeksizin iktisap etme imkanı tanındığından, araç sahibi kaza tarihinde henüz 5 yaşını doldurmamış aracının hasarını ÖTV’li olarak talep etmesi sebepsiz zenginleşme niteliğinde olacaktır. Yasaların engelli kişilere tanıdığı ÖTV’siz araç edinme hakkı, sınırsız bir hak olmayıp, 5 yıldan önce o aracı ÖTV ödemeksizin devretme hakkı vermediğinden ve 5 yaşını doldurmadan hurdaya çıkan aracın yerine yine ÖTV ödemeksizin araç edinme imkanı tanındığından, araç sahibinin kazaya konu aracının hasar bedelini ÖTV’li olarak talep etmesi hukuka uygun görünmemektedir. Aksi düşüncenin kabulü halinde, yasaların kendisine ancak 5 yılda bir sağladığı imkandan, davacıya 5 yıl dolmadan yararlanma hakkı verilmiş olur ki, yasa koyucunun amacının engelli vatandaşların daha kolay araç edinmesi olduğu, söz konusu araçları belirli bir süreden önce elden çıkarılmasına olanak tanıyarak bir rant elde edilmesi olmadığı düşünüldüğünde, kaza tarihinde henüz 5 yaşını doldurmamış aracının hasarını ÖTV’li olarak talep etmesi mümkün görülmemektedir. Aynı şekilde, Kasko sigortası için prim hesaplamasında, aracın ÖTV’siz değeri dikkate alınacaktır.

2 YORUMLAR

  1. 1)Sebepsiz zenginleşme için, bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir.
    4760 sayılı ötv kanununun 7 maddesinin (2)nolu bendi sizin sebepsiz zenginleşme teorinizi çürütüyor.
    Burada engelli aracının yaptığı bir kaza sonucu hurdaya ayrılması durumunda ötv ödenmez, ibaresi vardır.
    Bursa’da görülüyorlar hukuken geçerli bir neden var.

    • Merhabalar Osman Mert,

      Öncelikle zaman ayırıp, yorum yaptığınız için teşekkürler.

      İşin açıkçası mesajınızı tam anlayamadım. Yukarıda yazdıklarımı farklı ifadelerle tekrar açıklamaya çalışayım:

      Kimlerin ÖTV ödemeden araç alabilecekleri kanunda sayılmıştır. Bu nedenle, ÖTV ödemeden araç alan engelli kişi, eğer aracı pert işlem görürse, bu durumda aracın piyasa değerini değil, araç piyasa değerinden ÖTV düşülmüş haline hak kazanacaktır.

      Araç alırken, ÖTV ödemeyen engelli kişi, kaza tarihinde henüz 5 yaşını doldurmamış aracının hasarını ÖTV’li olarak talep etmesi sebepsiz zenginleşme niteliğinde olacaktır.

      Engelli site ve forumlarında bunun aksi savunuluyor ancak aracı alırken ödemediğiniz ÖTV’yi, sanki ödemiş gibi, sigorta şirketinden talep etmeyi hukuken uygun mu buluyorsunuz?

      Teşekkürler

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here